Innlegg

Viser innlegg fra 2022

Omvendt pruting og samse tak

  Fem hundre kroner, seier den eine. Nei, det alt for mykje, insisterer den andre. Ei engasjert forhandling om betaling. Det spesielle er berre at her er det den som skal betale som prøver å halde prisen høg. Han som skal ha pengar, meiner det halve må vere evig nok. Slik omvendt pruting kunne til tider gå over til reint korporlege forsøk på å stappe hundrelappar ned i lomma på den andre med makt. Det ser ein kanskje ikkje så mykje av lenger. No vippsar vi og ferdig med det. Men å forhandle om prisen til fordel for motparten er ein skikk som framleis blir halden i hevd. Likevekt Det gjer ein ikkje for å vere spandabel. Først og fremst handlar det om likevekt. Den eine tenesta er den andre verd. Kjenner ein på at det er ubalanse i rekneskapen, vil ein prøve å   rette på det. Det kan ha sine sider, men bak ligg eit ønskje om å høyre til og vere eit verdig medlem av fellesskapet. Vi er inne i det store Frivilligåret. Våren er høgsesong for ryddeaksjonar og dugnad på vegar og fel

Student i Volda - eit femtiårsminne

  Først: Volda er den største høgare utdanningsinstitusjonen mellom Bergen og Trondheim. 4750 registrerte studentar. 360 akademisk årsverk.   Du verda! Det var ikkje slik då vi kom dit for, no for   nesten 51 år sidan. Eg var 21. Dei fleste var på same alder. Eg var litt kjend i Volda fordi eg hadde gått gymnaset her. Eg hadde akkurat slept fri frå militæret og tumla inn døra på det kristelege hybelhuset Forbundsheimen ovanfor Lærarskulen. Vi brukte å kalle det Forbodsheimen. I kafeen fann eg ikkje dei vanlege vel oppdregne og skikkelege lærarstudentar som hadde vore der tidlegare. No såg eg ut over ei forsamling med pjekkertkledde, langhåra, forventningsfulle wannabe-studentar med runde briller og alle slags dialektar. Og eg kjende så godt som ingen. Vi studentane kom først til Høgskulen. – eller DH som vi sa den gongen. Lærarar og bygningar kom etter kvart. Stort sett heile høgskulen   fekk dei første månadene plass i Forbundsheimen. Her var det kontor, bibliotek, fellesrom, ti

Gammal i bunkersen

      Vi tenkjer konstant på krigen i Ukraina,  også når vi klukkar og ler blant kjentfolk mellom butikkhyllene og teier om det forferdelege. Men kva kan ein gjere anna enn å sukke? Granatar mot barneheimar og atomkraftverk! I førre hundreåret, ja vel. Men midt i Europa og no? Det er den gamle, vonde leksa. Mektige gamle menn gøymer seg for folket i bunkeren og synest dei må bli endå mektigare. Folk som tenkjer litt annleis forsvinn ut bakdøra. Til slutt er det berre dei som alltid er samde med sjefen som er igjen. Når alle fortel sjefen han at han er genial og alltid har hundre prosent rett, er det ikkje rart at han byrjar å tru på myten om seg sjølv. Slik blir ein diktator fødd. Og då har vi det gåande. Med unntak av i Nord-Korea, der diktator-rolla går i arv, er dei eineveldige autokratane gjerne godt oppe i åra. Eg er sjølv blant dei eldre og det er ikkje til å kome forbi at ein blir litt stivare i tankegangen. Det meste var betre før, synest vi,  slik Putin synest det er stas med

Årboka første 30 år

  Årboka første 30 år    (Framført av Kjetil Tandstad i samband med årbokslepp museet 1. desember 2021.) Eg oppdaga plutseleg til min forskrekkelse at vi hadde gitt ut årbok i 30 år. Synest ikkje det er så lenge sidan vi stod på trappa på Olagarden og sa at vi burde gå i gang med å lage ei årbok for Sykkylven , skreiv Eldar Høidal til meg i ein e-post nyleg. Men det var ikkje vi som fann på det. I forordet til den første årboka i 1992 takkar Eldar Høidal den tidlegare leiaren i sogenemnda, Øystein Eliassen, for at han hadde lansert ideen. Der på trappa snakke vi først og fremst om å lage eit historisk tidsskrift. Etter kvart fann vi ut at ei årbok var litt meir spenstig. Då kunne vi både ha historiske artiklar og meir tidsaktuelle bidrag. Eitt eksempel er bildekavalkaden som vi lagar i samarbeid med Sykkylvsbladet/Nyss. Det var tenkt som eit Sykkylvens H v e m, h v a , h v o r   med foto   og litt tekst frå det viktigaste som skjedde dette spesielle året. Artig historieformidli

No må vi snakke om sjøsida

  Rema-butikken er plassert og ein langvarig lokaliseringsdebatt er over. Men det er mykje meir vi treng å snakke om. Ingen må få lage hakkemat av resten av indrefileten. Det som det hastar mest med, er innspel til utforminga av Rema-bygget. Tidlegare forslag stilte i utsikt eit «operatak». Bygget skulle tole påbygg på fleire etasjar, om kommunen ville.   No er tomta flytta sørover. Avtalar skal gjerast. Då må ein passe på at utbyggjar står ved sine lovnader om å gi bidrag til trivselen i området. No ventar vi oss meir enn eit standard hangarbygg frå ein utbyggjar som får lov å breie seg på ei av våre mest attraktive tomter. Tribunetrapp og tilgang for publikum til deler av butikktaket er framleis element som kan gi området eit skikkeleg løft. Stopp-effekt Det andre store spørsmålet er korleis resten av arealet på sjøsida skal utnyttast på best mogleg måte. Sykkylven opplever turistane i stor grad gjennom bilvindauget i fart. Her trengst noko som gir stopp-effekt. No spørst det k

Maskert kvardag

   Pandemien lakkar mot slutten. Bank i bordet: Vi kan snart kaste maska - viss vi vil.   I lang tid har vi kledd oss som bankranarar i butikken. Vi nikkar og smiler usynleg bak maska når vi ser nokon det kanskje er noko kjent med. Men det er vanskeleg å orientere seg når det einaste vi har å halde oss til er eit par mysande auge i den smale stripa mellom topplua og munnbindet. Då er faktisk litt spesielt at det akkurat i desse dagar har blussa opp ein hissig debatt om hijab i sosiale media. Stilige mørke damer gjer suksess på catwalken med skaut rundt hovudet og får tyn i kommentarfelta fordi dei ikkje tek avstand frå plagget. Men damene svarar tilbake: Hendene vekk frå hijaben min, seier fotomodellen Rawdah Mohamed. For hijab er noko anna enn burka og nikab som stenger for både inn- og utsyn og held kvinnene effektivt lenka til kjøkkenbenken. Hijaben er eit skaut og skjuler ikkje meir av hovudet enn dei kunstferdige knytte skjerfa som norske damer snurrar fire gongar rundt hals